Hachée of Appeltaart?

Hachée_in_opkomst Er staat vlees te pruttelen, de uien zijn voorgebakken en de aardappels geschild. Het is 35 graden in de schaduw en hachée maken was wel het laatste wat er op mijn’ to do’  lijstje stond toen ik vanmorgen wakker werd. Omdat ik het huis van de familie gedurende tien dagen nogal slordig gebruikt heb, wilde ik er oplettend – door de ogen van de bewoners kijkend –  doorheen.

Waar het plan om 7 uur nog was om met een kopje thee en De Beschermengel een uurtje terug in bed te gaan, riepen de was, vaat en plantjes om meer aandacht. Aan de slag dus.

Tijdens een lekker ontbijt ging het Skype-alarm. Het waren mijn ex-schoonouders die aan de bel hingen. Na een initiële verbazing dat ze in plaats van hun zoon mij in beeld kregen, wisselden we hitte-verslagen uit tussen Ürgüp en Antalya. Einstand: ‘ Overal Héét!’  Ze belden over een pakketje overheerlijks wat ze eergisteren verstuurd hadden, geadresseerd aan het kantoor van Travel Atelier Dit vanwege de bederfelijkheid van de goede waren. Met de verzekering dat ik het door zou geven, sloten we af.

Ik was eigenlijk van plan geweest om een overheerlijke en hier zeer gewaardeerde Oud Hollandsche  appeltaart te bakken ter gelegenheid van de thuiskomst van de familie, maar een zwaar verstuikte enkel gooide roet in het eten. Ondanks twee dagen met behoorlijk veel pijn en een wel zéér trage tred was ik toch vooral dankbaar. Tijdens het uitglijden op de marmeren trap had ik er namelijk letterlijk een voetje voor gestoken dat ik op mijn hoofd zou vallen. Mijn enkel had het daardoor erg zwaar te verduren gehad. Maar zelfs als hij gebroken was geweest, had ik dat om die reden geen drama gevonden. Waar het met de pijn en de immobiliteit inmiddels wel meevalt,  wilde ik de reis naar de winkels voor appeltaartse onderdelen nog niet wagen.

Gedurende mijn kennismakingsbezoekjes met de keukenkastjes waren in de afgelopen tien dagen alle ingrediënten voor hachée in mijn veld van aandacht gekomen, tot aan de lapjes rundvlees toe, die ik op verzoek zelf in de vriezer had gedaan. Omdat ik weet dat het naderende gezelschap toch wel zo’n 8 uur onderweg is uit Bodrum, heb ik besloten om voor een lekkere maaltijd te zorgen. Hachée zal het zijn! Uit eten doen we morgen wel weer.

Toen ik nog in Turkije woonde, en meest van tijd overigens overheerlijke maaltijden at in het restaurant van het hotel waar we woonden. kookte ik als ik de kans kreeg zelf. Meestal Oosterse gerechten maar af en toe moest er een Hollandse Pot tussendoor. Ik experimenteerde dat het een lieve lust was, tot aan zelf zuurkool maken toe. Als ik dan hachée ging maken, belde ik meestal mijn moeder even, ook al had ik haar recept in mijn favorieten receptenboekje staan. Meestal zat er zoveel tijd tussen dat ik de details van de bereıiding weer vergeten was (of misschien wel bang was ze vergeten te zijn). Het waren altijd grappige korte kletspraatjes over hoeveel azijn ook alweer, dat het echt ook met mager rundvlees kon en vooral hoe lang het moest pruttelen.

Heen en weer lopend tussen de magnetron (ontdooiend vlees controleren) en de te bakken uien, herinnerde ik me ‘ Het Pakket’. Na  telefonisch overleg met Het Kantoor sprong Sule in de taxi om het te komen bregen. ‘Of ik verder niets nodig had, of ze onderweg nog wat meer boodschappen moest doen?’ Geweldige meid! Snel wat extra uien, biertjes, yogurt en een krop sla besteld en twintig minuten later stond ze voor mijn neus.

Het Pakket was een behoorlijke grote doos van eerder laars- dan schoen-formaat. Goed ingesealed voor onderweg. Ik zette het even opzij om eerst alles op het vuur zien te krijgen, want echte hachée heeft wel een paar uur nodig. Het is tenslotte een gerecht uit de catagorie ‘ draadjesvlees’. Ik bereid eigenlijk bijna nooit meer vlees en dacht er gelukkig net op tijd aan dat boter bruin moet zijn voordat het vlees erin gaat.

Toen alles goed en wel zijn eigen gang kon gaan, was het tijd voor De Goody Bag en dat was het zeker! Een waar feest van zelfgemaakte turunç reçeli, zeytin en elmalı kurabiyeHet Pakket, de glazen potten heel inventief in luiers van de jongste kleinzoon verpakt.

Inmiddels zijn ze geland op vliegveld Kayseri, is de hachée ook goed op weg en bijna perfect van smaak. De mijne heeft het nooit bij de hare gehaald.
En die appeltaart komt verderop in de week wel. Hoe dan ook hebben we vandaag een variant bezorgd gekregen!

Turunç reçeli: Sinasappelmarmelade
Zeytin: Olijven
Elmalı kurabiye: kruimeldeeg gebakjes gevuld met appel

Dankbaarheid naar moeders:
Meer over mam
Meer over ex-schoonmoeder


Een ander geluid

Posted in on augustus 22, 2009 by Carolien Geurtsen

Vrijdag 21 augustus 2009

Alweer twee weken in Turkije, het land waar ik tien jaar gewoond heb, geniet ik volop van de meeste oude en nieuwe geluiden, al schrik ik ook van sommige.

Na twaalf jaar vind ik het nog steeds heerlijk om hier ieder jaar te zijn en raak al opgewonden als ik weer in het vliegtuig zit. Eerst een rondje ‘down memory lane’ via Kalkan en Antalya, plaatsen waar ik langer gewoond heb, en dan brengt een 7 uur durende rit door de binnenlanden ons in Ürgüp, Cappadocië, het natuurlijke wonderlandschap met de zo typerende feeënschoorstenen.

Cappadocië

Door eeuwenlange windvlagen gevormde bizarre kalkstenen rotsformaties, met grotwoningen tot soms 20 verdiepingen onder de grond.
Hier woonden de eerste Christenen en je vind er onnoemelijk veel al of niet verborgen kerken uit die tijd vol met catacomben en iconen. Een magisch gebied waar diezelfde rotswoningen in alle eenvoud nog steeds bewoond worden door de armsten onder de bevolking, terwijl er honderden meters verderop de meest prachtige 4 sterren hotels diep in de kalkstenen rotsen gelegen zijn. Oud en nieuw maken gebruik van deze vorm van klimaatbeheersing: Er gaat niets boven natuurlijke temperatuurregeling, aangenaam in zomer en winter.

Ramadan

Vannacht werd ik voor het eerst weer gewekt door de Davulcu, een trommelaar die nog steeds traditioneel langs de huizen gaat om de mensen te waarschuwen dat het tijd is voor ‘Sahur’, het ontbijt voor zonsopgang waarmee dan gelijk ook de ‘Ramazan’ officieel begonnen is.
Vandaag is de eerste dag dat een groot deel van de bevolking niet zal eten, drinken, roken of seks hebben tussen zonsop- en zonsondergang, om Allah te eren en zich te bezinnen op de vanzelfsprekendheden van hun leven, nu buiten hun normale comfort- (of discomfort)zone, en op waar ze allemaal dankbaar voor kunnen zijn.

Gezond of ongezond

Ik ben blij hier weer eens te zijn tijdens de Ramadan omdat het een heel speciale sfeer geeft en ik heb groot respect voor de mensen die het vasten beginnen en volhouden, al vind ik het persoonlijk een ongezonde bezigheid en zeker geen Detox zoals ze het hier ook al zijn gaan noemen, want Detox is Hot, ook in Turkije. Zonder water of thee te drinken is er geen sprake van afvoer maar van opeenhoping van afvalstoffen, en dan ’s avonds voor het slapen gaan nog een uitgebreide maaltijd… niet echt bevorderlijk voor de werking van welk menselijk lichaam dan ook.
Nee, ik ben wel voor het oorspronkelijke uitgangspunt van tijd nemen om zonder overvloed te bezinnen, gematigd te reinigen of zelfs te vasten, maar niet in deze vorm. Ooit heb ik eens, in mijn tijd als gids hier, onze chauffeur naar de kant van de weg moeten praten zodat hij kon gaan eten. In die hitte, toen nog zonder airconditioning, en zonder te mogen drinken; hij zag grauw van het fysieke ongemak.

Hoezo seculier

Mijn vrienden en bekenden doen geen van allen mee aan de Ramadan. Zij zijn niet-praktiserend moslim of atheïst en zelfs ook zeer principieel en openlijk in hun anti-orthodoxe geluiden.
Sinds een jaar of tien – en vooral sinds de benoeming van de sterk religieuze minister president Erdoğan, wiens partij zich financieel ondersteund weet door o.a. Ülker, een groot concern vergelijkbaar met Unilever – zijn religie en politiek weer onlosmakelijk met elkaar verbonden. Zijn familie is grootaandeelhouder van de drie distributiebedrijven van het Ülker Concern. De vrienden waar ik logeer kopen net als vele anderen, zoals ik inmiddels heb ontdekt, geen enkel produkt meer van dit merk, ook niet als het, zoals bij een vriendin met zware glutenallergie, zwaar valt om van een ander merk glutenvrije produkten te vinden. Ik vind het bewonderenswaardig hoe sterk dit gevoel onder een groot deel van de Turkse bevolking leeft, ondanks de eerder genoemde  islamisering van politiek en commercie. En ook hoe die mening vrijuit in de winkels geuit wordt, waarvan de eigenaars soms, zeker in dit sterk gelovige deel van Centraal Anatolia, ook politiek erg religieus georienteerd zijn.  En het andere merk wordt dan trouwens ook grif besteld: de granaatappelsap was de volgende ochtend al in de ‘market’ gearriveerd.

Ataturk en iPhones

Er is in Turkije in het algemeen toch erg veel weerstand, en dat is al zolang als ik hier kom, tegen de menging van religie in politiek, zoals ook Atatürk dat in zijn hervormingsjaren (1920 -1938) bedongen en wettelijk vastgelegd heeft. Als je echt vaderlandslievend bent hier, en dat zijn er zichtbaar velen, dan wil je die scheiding van kerk en staat en niet-islamische wetgeving heel erg graag zo helder mogelijk in stand houden. Het hele militaire apparaat, een uitvloeisel van de separatistische staat, ondersteunt de Ülker boycot dan ook totaal en heeft die klaarblijkelijk zelfs mede geïnitieerd.
Nog een heel ander nieuw geluid hier: Ik heb deze paar weken nog nooit zoveel I-Phones gezien als het hele afgelopen jaar in Nederland, met als klapstuk, tot mijn grote verbazing, de twee dochters van vrienden, 9 en 14 jaar jong, die allebei ook al de ‘oude’ van hun ouders gekregen hebben. Dat mijn zoon een afkeer heeft van I-Phones en zweert bij zijn Samsung Pixon, ging er tot nog toe hier bij niemand echt in: ‘Saka yapiyursun’ (je maakt een grapje toch zeker), zag je ze denken, al waren ze te beleefd om dat hardop te zeggen.

Blechtrommel

De Davulcu van vroeger, die op een traditionele drum sloeg en zijn lied zong, is hier in het hart van Centraal Anatolië niet meer wat het was toen ik in Antalya woonde. Zijn drum klinkt blikkerig en niet zo vol als ik me herinner. Ook al ben ik van nostalgie vervuld, ik wachtte vannacht tevergeefs op het bijbehorende nasale gezang (Manii). Mijn ex zegt dan ook dat het nu eerder lijkt of hij op een metalen jerrycan slaat, en dat gaat zeker niet zo ritmisch als ik me herinner.
Waar hij aan het eind van de vasten met zijn identiteitskaart van de gemeente langskomt om zijn bijdrage te vragen, zoals bij ons de krantenjongens met oud en nieuw dat doen, wordt hij hier in de straat door een aantal mensen niet al te vriendelijk verzocht dit stukje van zijn ‘wijk’ de komende nachten snel te slechten. Ze zijn ook bereid om daarvoor van tevoren al een bijdrage aan deze jaarlijkse bron van inkomsten te verschaffen.

Biken of bidden

Vanavond is er ‘gewoon’ de keuze tussen ‘mountainbiken’ in dit waanzinnige landschap of  me wederom te laten lokken door de hele oude en zo vertrouwde geluiden van de Soefi ’s en het prachtige gebed in dansvorm van hun Whirling Dervishes. Voor de mannen wordt het het eerste en voor mij toch deze meditatieve dans.