Vrije Wil en Valse Hoop

Als er iemand ooit een expert is geweest in valse hoop koesteren, ben ik het wel.
Jarenlang heb ik God gebeden, of eigenlijk mijn overleden opa aangespoord om toch vooral zó indringend met God te praten dat die er voor zou zorgen dat wij spoorslags terug zouden verhuizen naar Amsterdam, want dan zou alles goed komen. Nou, we verhuisden níet terug en alles kwam helemaal niet goed.

Tegen beter weten in
En toch bleef ik bidden, tegen beter weten in. Zegt nu de volwassene in mij. Want dat was toen geenszins de realiteit, mijn realiteit. Nee, de mijne was dat mijn opa van mij hield, heel veel zelfs en dat hij door zijn overlijden zo extra dicht bij God was dat ik alleen maar moest zorgen dat hij mijn zeer prangende vraag zou horen tussen al die onwijs dringende andere verzoekjes door. Niks valse hoop! Onvervalste echte!
Het zou zeker dertig jaar duren voordat ik überhaupt bekend raakte met het begrip Valse Hoop.
Van Wanhoop en Hopeloosheid wist ik inmiddels zo goed als alles, dat dacht ik in ieder geval te weten.
Eindeloos veel liefdesverdriet en regelmatig diepe gevoelens van verraad, droegen allemaal bij aan mijn kennis als ervaringsdeskundige op het gebied van verloren illusies en de hang naar wat toch leek te hebben kunnen zijn. Ik heb het allemaal doorgrond en bestreden en uiteindelijk de oncontroleerbaarheid van levensprocessen aanvaard, gelukkig zonder in de valkuil van cynisme te vallen.

Valse hoop, inspiratie en onderbuikgevoel
Mijn tantra leraren waren en zijn zeer geïnspireerd door Hamid Ali (H.J. Almaas), een spiritueel leraar en oprichter van “The diamond approach”. Zijn werk bracht mij in contact met het begrip “valse hoop”. Een staat van zijn die onder andere terug te vinden is bij vrouwen die bij een man blijven die hen mishandeld, maar ook bij mannen die in vernederende werkomstandigheden blijven die hun kwaliteiten geen recht doen.Valse Hoop maakt ook dat mensen bijna eindeloos en tevergeefs op verloren liefdes of de jackpot blijven wachten.
Valse hoop is echt ‘tegen beter weten in’. Dat ’beter weten’, onderbuikgevoel of intuïtie, daar willen of kunnen we om allerlei redenen in die situaties niet naar luisteren. Bijna altijd zijn die redenen terug te voeren naar de kindertijd, naar een afhankelijkheidsrelatie met meestal een van de ouders, waarin we dreigden verloren te lopen door gebrek aan liefde in een of andere vorm. Valse hoop wordt geleefd en ervaren door het kindstuk in ons wat niet kan geloven wat het meemaakt, want zo onrechtvaardig kan de wereld, het leven toch niet zijn. Het móet wel beter worden binnenkort want anders wordt het leven ondragelijk onbegrijpelijk.

Als het dan op zijn plek valt…
Ik vond het een fascinerende invalshoek die mij veel gereedschap gaf om een aantal blinde vlekken ten aanzien van mijn leven en mechanismen in mijzelf te doorgronden. Mechanismen waardoor ik altijd maar bleef investeren en soms feitelijk tegen beter weten in bleef hopen op verandering en vooral verbetering.
Optimisme, wat van zichzelf een voortreffelijke en opbouwende eigenschap is, en overal de mogelijkheden en potentie van in doet zien, kan dan verworden tot één grote blinde vlek die weer kan leiden tot zeulen aan dode paarden, te lang in een relatie of werkverband blijven hangen of niet durven doorgaan met leven na een groot verlies of dat nou door overlijden of scheiding is.
Toen ik tenslotte ook met de’ Latifa’ in aanraking kwam, vielen nog meer dingen op hun plek.

Hoop als wakkere aanwezigheid
Ik leerde de Latifa kennen als een ademhalingsmeditatie en naar later bleek, is het een eeuwenoude oefening uit de mystieke traditie van het soefisme die ook wel de weg van de zeven verfijningen wordt genoemd. In de meest eenvoudige vorm sta je regelmatig stil bij jouw verhouding met kwaliteiten als aanvaarding, verlangen, hoop, vertrouwen, overgave, compassie en vrije wil. Waarbij je ook alle schaduwkanten daarvan tegenkomt in jezelf: behoeftigheid, wanhoop, moedeloosheid, controle, verbittering en dwangmatige neigingen.
In de Latifa heb ik Hoop niet leren kennen als een passieve tot niets leidende apathie, maar als een wakkere staat van zijn die ruimte geeft aan mogelijkheden voorbij ons voorstellingsvermogen, voorbij onze verwachtingen. Een kwaliteit die moed geeft in plaats van steelt en tegelijk doet beseffen dat we altijd keuzes hebben, ook de keuze om niet te kiezen.
Zelf heb ik gemerkt dat als ik, ondanks diepe pijn of verdriet, open durf blijven staan (wakker wachten) voor de mogelijkheden van het goede van het leven, en dus ook het goede in de mens, dat ik regelmatig zeer prettig verrast wordt door positieve wendingen in situaties, omstandigheden of mensen. Ook en misschien wel juist in situaties of relaties die voorheen uitzichtloos leken of vastgelopen waren.En dan komt van alles behoorlijk goed.

Perfecte imperfectie
Er zijn vele wegen die naar Rome leiden, en mijn visie is er maar een van. Als je jezelf de discipline oplegt om tenminste regelmatig je gevoelens van onvrede en gevoelens van onvermogen over jezelf of anderen te onderzoeken, alsook je neigingen om te manipuleren – zowel in je affiniteit met slachtofferschap als vervorming/verwording tot dader/dwingeland-, hoe meer ruimte voor autonoom leven dat schept, hoe vrijer je wilskracht wordt. En hoe hoopvoller dat vervolgens stemt ten aanzien van je eigen vermogen om lief te hebben en te genieten van wat er wèl is, ondanks dat wat er níet is. Zonder perfect te hoeven zijn of worden, anders dan wat je al bent: Perfect in je imperfectie!

– Dit artikel werd eerder gepubliceerd op Schrijfbloq.nl


One Comment on “Vrije Wil en Valse Hoop”

  1. Carolien, een PERFECT artikel.
    Alhoewel, ik geloof niet in perfectie hoor :):)
    http://www.knappers.nl/2010/03/15/perfectie/
    Groet, John


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s